Қазақстанда тұрғын үй кезегінде 900 мыңнан астам адам тұр. Жүйе бұрыннан жұмыс істеп келе жатқанына қарамастан, сұрақтар азаймай отыр: ережелер өзгеріп, жаңа шарттар пайда болады. 

Бәрі қалай жұмыс істейтінін анықтадық: кім кезекке тұра алады, жалға берілетін тұрғын үйді немесе жеңілдікті ипотеканы қалай алуға болады және пәтер алу процесін жеделдетуге бола ма.

Қандай мемлекеттік бағдарламалар бар?
Кезекке кім тұра алады?
Қалай өтінім беруге болады?
Кімге не беріледі?
Жалға алу субсидиясы қалай жұмыс істейді?
Жалға берілетін тұрғын үй бағдарламасы қалай жұмыс істейді?
2 және 5%-дық жеңілдікті ипотека қалай жұмыс істейді?
Кезекте тұрғандарға не істеу маңызды?
Тұрғын үй қандай шарттарға байланысты беріледі?
Тұрғын үй бірінші кімге беріледі?
7—9%-дық ипотеканы кім ала алады?
Тұрғын үй алу процесін жеделдетуге бола ма?

Қандай мемлекеттік бағдарламалар бар?

Қазіргі үш негізгі бағыт бар:

  1. Жалға алу субсидиясы, яғни ақшалай көмек.
  2. Мемлекет жалға беретін тұрғын үй.
  3. 2 және 5%-дық жеңілдікті ипотека, сондай-ақ 7—9%-дық «Наурыз» бағдарламасы.

Тұрғын үй сертификаты бар. Бұл бастапқы жарна үшін 1.5 млн теңгеге дейін берілетін көмек (жеке категорияға арналған).

Бұл бағдарламалардың операторы — Отбасы банкі. Қазір ол кезекте тұрғандарды есепке алу мен тұрғын үйді үлестірумен айналысады.

Кезекке кім тұра алады?

Қазақстанның кез келген кәмелетке толған азаматы немесе қандас кезекке тұра алады.
Негізгі шарттар:

  • Жасы 18-ден асқан.
  • Соңғы 5 жылда өзінің, отбасы мүшелерінің атына тіркелген тұрғын үй болмауы керек немесе тұрғын үй апатты жағдайда болуға тиіс.
  • Тұрақты тіркелген болуы қажет.

Астана, Алматы және Шымкент қалаларында — кемінде 3 жыл. Басқа өңірлерде мерзім жоқ.

Қалай өтінім беруге болады?

Барлығы онлайн түрде компьютер немесе ноутбук арқылы жасалады:

Өтінім тәулік бойы қабылданады.

Кімге не беріледі?

Бұл қатысушылардың табысына және олардың категориясына байланысты.

Табысы төмен әлеуметтік осал топтағыларға тұрғын үй жалға алады немесе субсидия беріледі. Табыс жоғары және жинақ бар болса, жеңілдікті ипотека алуға болады.

Әлеуметтік осал топтарға кімдер жататынын мына жерден қарай аласыз

Бағдарлама

Не береді

Кімге

Бір адамның табысы, тг*

Жалға алуға субсидия

50%-ын мемлекет төлейді

Әлеуметтік осал топқа кіретін 4 категория

50.8 мыңға дейін

Пәтер жалдау

Әкімдік жалға беретін пәтер

Әлеуметтік осал топтағылардың бәрі

102 мың/
178 мыңға дейін

2%-дық ипотека

Пәтерді әкімдіктен сатып алу

Әлеуметтік осал топқа кіретін 8 категория

254 мыңға дейін

5%-дық ипотека

Пәтерді әкімдіктен сатып алу

Әлеуметтік осал топтағылардың бәрі

Маңызды емес

7–9%-дық ипотека

Бірінші, екінші нарық

Барлығы

Маңызды емес

* Есеп ең төменгі күнкөріс деңгейі бойынша жүргізіледі. 2026 жылы ол 50 851 теңгені құрайды

Жалға алу субсидиясы қалай жұмыс істейді?

Субсидия бойынша адам пәтерді өзі іздейді, мысалы, Krisha.kz-тен. Мемлекет жалға алу ақысының жартысын береді. Пәтер 200 мың теңге тұрса, қатысушы 100 мың теңге төлейді.

Категория бойынша шектеу бар. Көмекке мыналар жүгіне алады:

  • көпбалалы отбасылар/аналар;
  • жетім балалар;
  • мүгедектер;
  • мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасы.

Табыс маңызды — бір адамға шаққанда айына бір күнкөріс минимумынан аспауы керек. 2026 жылы бұл — 50 581 теңге.

Субсидияға өтінімді кез келген уақытта Отбасы банкінің сайтында беруге болады

Жақында бағдарлама шарттары қатаңдады. Әкімдіктер пәтерлерді және онда кім тұратынын тексереді. Онда кезекте тұрған адам тұрмаса, субсидия қайтарымсыз тоқтайды.

Жалға берілетін тұрғын үй бағдарламасы қалай жұмыс істейді?

Билік пәтерді тек әлеуметтік осал топтағы азаматтарға жалға береді. Тұрғын үйді әкімдіктер салады немесе құрылыс компанияларынан сатып алады. Норма — бір адамға 15–18 шаршы метр.

Кезекте тұрған адам үлестіру басталғанын күтеді, ал үй пайда болғанда 1414 нөмірінен SMS келеді. Хабарламаға 5 күн ішінде жауап беру керек, әйтпесе кезек жойылады.

Жалға алу ақысы арзан: 15–20 мың теңге + коммуналдық төлем. Ұзақ уақыт тұруға болады, келісімшарт әр 5 жыл сайын ұзарып отырады.

2 және 5%-дық жеңілдікті ипотека қалай жұмыс істейді?

Бұл — тұрғын үйді мемлекеттен сатып алғысы келетіндерге арналған нұсқа.
Бастапқы жарна 10%-дан басталады, несие мерзімі — 20 жылға дейін.
Мөлшерлеме табысқа байланысты:

2% — ең осал топтарға және бір адамға шаққандағы табысы 254 мың теңгеден аспайтындарға арналған.

Қатыса алады:

  • Ұлы Отан соғысы ардагерлері және оған теңестірілген және ұрыс қимылдарының ардагерлері;
  • көпбалалылар;
  • жетім балалар;
  • I және II топтағы мүгедектер;
  • мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасылар;
  • асырауында балалары бар жесірлер.

5% — қалған әлеуметтік осал топтар үшін, бұл жерде табыс бойынша шектеу жоқ.
Тұрғын үйлерді әкімдіктер салады және пәтерлерді толық әрленген күйде береді, бірден тұруға болады.

Ипотека бойынша төлем 1 шаршы метрдің бағасына және пәтердің жалпы ауданына байланысты.

Тұрғын үйді күтіп отырмай, өзіңіз бақылауыңыз керек: Отбасы банкінің сайтындағы хабарландыруларды қарап, онлайн өтінім беру қажет.

Кезекте тұрғандарға не істеу маңызды?

Деректерді жаңартып, түгендеуден өту қажет. Бұны жасамаса, жүйе қатысушыны көрмей қалуы мүмкін, ал кезек уақытша тоқтап қалады.

Оңай жолы бар:

  • orken.otbasybank.kz сайтына ЭЦҚ арқылы кіру;
  • отбасы туралы деректерді растау;
  • деректерді өңдеуге келісім беру.

Тұрғын үй қандай шарттарға байланысты беріледі?

Ең бастысы — кезекке тұрған күн және табыс. Бірақ қосымша мыналар ескеріледі:

  • қатысушының категориясы;
  • отбасы құрамы;
  • өңірде тұрғын үйдің бар-жоғы.

Маңызды: жалға алуға болатын тұрғын үй мен жеңілдікті ипотека тек тұрақты тіркелген жері бойынша беріледі.

Тұрғын үй бірінші кімге беріледі?

Басымдық әлеуметтік осал топтарға беріледі:

  • Ұлы Отан соғысы ардагерлері және оған теңестірілген және ұрыс қимылдарының ардагерлері;
  • көпбалалылар;
  • жетім балалар (70-тен 20% алады);
  • I және II топтағы мүгедектер;
  • мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасылар;
  • асырауында балалары бар жесірлер.

Оларға жалпы пәтердің 70 %-ы тиесілі.

7—9%-дық ипотеканы кім ала алады?

«Наурыз» бағдарламасы — Отбасы банкінің салымшыларына арналған. Кезекте тұру міндетті емес.

Мөлшерлеме: 7% — әлеуметтік осал топтар үшін, қалған қатысушыларға 9%.

Негізгі шарттар:

  • соңғы 5 жылда тұрғын үйі болмауы керек;
  • Отбасы банкіндегі депозитте кемінде 2 млн теңге болуы қажет;
  • 10–20% бастапқы жарна.

Пәтерді қатысушы өзі таңдайды. Ірі қалаларда — тек жаңа үйлер, өңірлерде екінші нарықтан алуға болады.

«Наурыз» ипотекасы арқылы қалай пәтер алуға болады

Тұрғын үй алу процесін жеделдетуге бола ма?

Жоқ, кезекті жеделдету мүмкін емес. Ол тек ережеге және мерзімге сай қозғалады.

Жалға алуға болатын тұрғын үйді күтпесе де болады. Кезекте тұрған адам бірнеше бағдарламаны пайдалана алады.

Табыс жеткілікті және жинақ бар болса, 5 не 7% жеңілдікті ипотека рәсімдеуге болады.

Ондай мүмкіндік болмаса, жалға алуға болатын тұрғын үйді күтесіз.

Маңызды: мемлекет тегін тұрғын үй бермейді, ал жинақсыз ұзақ күтуіңіз мүмкін.

Пайдалы материалдар:
Зейнетақы жинағының жеткілікті шегі өседі: қордағы ақшаны қалай алуға болады
Қазақстанда жаңа су есептегіш пайда болды
2026 жылы тегін жер телімі: 10 сұрақ пен жауап
2026 жылы бастапқы жарнасыз ипотека алуға бола ма