Қазақстанда 27 наурыздан бастап су есептегішке қатысты ереже жаңарды. Бұл — 2029 жылдың аяғына дейін жоспарланған тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық (ТКШ) реформасының бір бөлігі.

Су есебі біртіндеп цифрлық форматқа ауысады. Жаңа «ақылды» есептегіш көрсеткішті өзі жіберіп, бірыңғай стандарт бойынша жұмыс істейді және Smart Turmys жүйесіне қосылады.

Бұл қалай жүзеге асатынын Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту мен дамытудың қазақстандық орталығынан сұрадық.

Қандай есептегіштер өзгереді

Жаңа ереже барлық су есептегішке қатысты:

  • кіреберісте орнатылатын үйге ортақ есептегіш;
  • жеке — пәтерде.

Суық және ыстық судың есептегішін ауыстыру керек.

Жаңа есептегіштің ерекшеліктері

Жаңа есептегіште автоматты жапқыш клапан болады, яғни суды ашып-жабатын құрылғысы бар. Бұл суды қашықтан өшіруге мүмкіндік береді.
Қызмет ұсынушы қарыз үшін суды өшіре алуы мүмкін.

Бірақ жапқыш клапан тек функция екенін түсіну керек. Суды өшіру үшін нақты негіз қажет.

«ТКШ Қазорталық» АҚ цифрлық интеграция департаментінің директоры Әлібек Зарубектің айтуынша ереже тек суды өшірудің техникалық мүмкіндігін реттейді, бірақ оған құқық бермейді.

Су қашан және қалай өшетіні басқа нормалармен — Су кодексі және коммуналдық қызмет көрсету ережесімен реттеледі. Яғни клапан болса, қызмет ұсынушы суды қалаған кезде өшіре алады дегенді білдірмейді.

Есептегішті қазір ауыстыру керек пе

Жоқ. Ескі есептегішті шұғыл ауыстырудың қажеті жоқ. Ол қызмет ету мерзімі аяқталғанша жұмыс істей береді.

Халық жаңа құрылғыға 2029 жылдың аяғына дейін кезең-кезеңмен көшеді. Міндетті түрде қазір ауыстыру керек емес, біртіндеп жаңартуға болады.

Smart Turmys жүйесі әзірленіп жатыр. Платформа ұлттық жоба аясында жасалады. Алдымен барлық коммуналдық қызмет (су, жылу, электр және т.б.) автоматты есеп жүйесін орнатуға тиіс. Содан кейін ғана Smart Turmys іске қосылады.

Есептегішті қашан ауыстыру керек

Есептегішті әрдайым ауыстыру қажет емес. Бар болғаны үш жағдай бар:

  1. Алғаш рет есептегіш орнатқанда.
  2. Құрылғы бұзылғанда.
  3. Қызмет ету мерзімі аяқталған (әдетте 10–12 жыл, оны өндіруші белгілейді).

Есептегіш тексерістен өтсе, ауыспайды. Әрі қарай қолдануға болады. Тексеріс әр 4–5 жыл сайын жүргізіледі.

— Есептегіштің аралық тексеріс мерзімі аяқталса, бұл оны міндетті түрде ауыстыру керек деген сөз емес. Ол өндіруші көрсеткен жалпы қызмет ету мерзімі аяқталғанға дейін жұмыс істей береді, — деді Әлібек Зарубек.

Есептегіш бұзылса не істеу керек

Мұндай жағдайда:

  • Меншік иесіне 30 күн ішінде ауыстыруға уақыт беріледі.
  • Есептегіш болмаған кезде төлем соңғы 3 айдың орташа тұтыну мөлшері бойынша есептеледі (бірақ бұл есеп бір айдан аспайды).
  • Есептегіш орнатылмаса, төлем жалпы тариф бойынша есептеледі, ол бірнеше есе қымбат.

Есептегіш жоқ болса, нақты есеп жоқ, сондықтан орташа немесе жалпы есеп қолданылады.

Көрсеткішті қалай жіберу керек

Қолмен тапсыру болмайды. Ақылды есептегіш деректерді өзі жібереді.
Меншік иелері ай сайын көрсеткішті жазып, тапсырмайды.

Даулы жағдайда не істеу керек

Жүйе деректері мен есептегіш көрсеткіштері сәйкес келмесе:

  • құрылғыдағы көрсеткішпен салыстыру қажет;
  • төлем қайта есептеледі;
  • қызмет ұсынушы қажет болса, есептегішті тексеруге жібереді.

Физикалық көрсеткіш әрқашан жүйе деректерінен басым болады.

Жаңа есептегіш қанша тұрады

Қазір оның бағасы қарапайым есептегішке қарағанда шамамен екі есе қымбат.

Пәтердегі қарапайым есептегіштің құны 8000 теңгеден басталса.

Ақылды есептегіштің бағасы — 15 000 теңге.

Қорытынды

  • Су есептегішті шұғыл ауыстыру қажет емес.
  • Ескі есептегіш тұра береді.
  • Тек бұзылғанда немесе қызмет мерзімі аяқталғанда ауыстыру қажет.
  • Ақылды есептегішке көшу кезең-кезеңмен — 2029 жылдың аяғына дейін жүзеге асады.
  • Барлық шығынды меншік иесі көтереді. Тек жаңа құрылыста ерекшелік бар — құрылыс компаниясы бірден жаңа есептегіш орнатуға тиіс, әйтпесе үй пайдалануға берілмейді.

Пайдалы материалдар:
2026 жылы бастапқы жарнасыз ипотека алуға бола ма
2026 жылы тегін жер телімі: 10 сұрақ пен жауап
Ипотека рәсімдеу қиындайды: ереже қатаңдайды
Жалға берілетін тұрғын үй бағдарламасының ережесі қатаңдады