Ипотека ұзақ мерзімге рәсімделеді. Бұл уақытта отбасының табысы да, шығыны да өзгеруі мүмкін. Кейде мөлшерлемесін азайтып, ай сайынғы төлем сомасын кемітуге не ертерек қарыздан құтылуға мүмкіндік туады. Мұны істеудің үш тәсілі бар: қайта қаржыландыру, қайта құрылымдау және мерзімінен бұрын жабу.

Бұлардың бір-бірінен қандай айырмашылығы барын және түрлі жағдайда қайсысы дұрыс болатынын түсіндіреміз.
 

Тәсіл

Қашан жарамды

Не өзгереді

Қайта қаржыландыру

Жақсырақ шарт табылса

Мөлшерлеме, төлем

Қайта құрылымдау

Төлеу қиындаса

Мерзім, мөлшерлеме, төлеу әдісі және т.б.

Мерзімінен бұрын жабу

Артық ақша болса

Кредит мерзімі және төлем

Қайта қаржыландыру: анағұрлым ыңғайлы шарттар табу

Қайта қаржыландыру — бір кредитті жабу үшін екіншісін алу. Мысалы, басқа банкте мөлшерлеме біршама төмен болса, ай сайынғы төлем мен жалпы артық төлемді азайтуға болады.

Бірақ алдымен бәрін есептеп алған жөн. Жаңа кредитті ұзақ мерзімге рәсімдесеңіз, мөлшерлеме төмен болса да, артық төлем көбейіп кетуі ықтимал.

Мысал
Бұрын: мөлшерлеме — 22%, төлем — айына 500 мың тг, артық төлем — 36 млн теңге.
Қазір: мөлшерлеме — 19.5%, төлем — айына 456 мың тг, артық төлем — 31 млн теңге.

Не істеу керек:

  • Банкке барып, қанша қарыз қалғанын біліңіз.
  • Басқа банктердің шарттарын: мөлшерлеме, мерзім және ай сайынғы төлемді салыстырыңыз.
  • Жалпы шығынды есепке ала отырып, бұрынғы және жаңа ипотеканың жалпы сомасын салыстырыңыз.

2026 жылғы 1 қазаннан бастап қарызды қайта қаржыландыру талабы өзгерді. Енді ақша тікелей кредит берушінің шотына түседі.

Қайта құрылымдау: төлеу қиындап кетсе, ай сайынғы төлем сомасын азайту

Қайта құрылымдау — өзіңіз төлеп жүрген ипотеканың шарттарын дәл сол банкте өзгерту. Ол жұмыстан шығып кетіп, табыс азайғанда не науқастанып қалғанда жарамды.

Банк кредиттің мерзімін ұзартып, ай сайынғы төлемді кемітуі не кейін төлеуге рұқсат беруі мүмкін. Шешім жағдайға байланысты банкпен келісе отырып қабылданады.

Мысал
Бұрын: мерзім — 10 жыл, төлем — айына 500 мың тг, артық төлем — 36 млн теңге.
Қазір: мерзім — 15 жыл, төлем — айына шамамен 400 мың тг, артық төлем — 52 млн теңге.

Не істеу қажет:

  • Есеп айырысу қиындап кетсе, банкке жүгініңіз.
  • Банкке өтінім жазып, растайтын құжаттарды қоса беріңіз.
  • Өзіңізге анағұрлым ыңғайлы нұсқасын ұсынуды сұраңыз.

Кредитті мерзімінен бұрын жабу: мерзімді не төлемді қысқарту

Артық ақшаңыз (премия не жинаған қаражат) болса, оны қарыздан ерте құтылу үшін жұмсауға болады. Мақсат — негізгі қарызды кеміту, сонда банктің пайызы аз сомаға үстеледі. Бұл артық төлемнен біршама арылуға мүмкіндік береді.

Ерте жабудың екі тәсілі бар:

  1. Кредиттің мерзімін қысқарту. Төлем бұрынғы күйінде қалады, бірақ ипотеканы ерте жабасыз.
  2. Ай сайынғы төлемді азайту. Мерзім өзгермейді, дегенмен қалтаға көп салмақ түспейді.

Мысал
Қарызыңыз 20 млн теңге, айына 455 мың тг төлейсіз және бітуіне 10 жыл қалды, 2 млн теңге құюға дайынсыз.
Әрі қарай екі нұсқаның бірін таңдауға болады:
— мерзімін 7.4 жылға дейін қысқарту, төлем сомасы өзгермейді;
— төлем айына 390 мың теңгеге дейін кемиді, мерзім өзгермейді.

Не істеу керек:

  • Кредитті ішінара ерте жабу жөнінде өтінім беріңіз.
  • Мерзімін қысқартасыз ба, әлде ай сайынғы төлемді ме, таңдаңыз.
  • Жаңа төлем кестесін алып, есепті тексеріңіз.

Банктен екі есеп (мерзім және төлем бойынша) жасауын сұрап, ең дұрысын таңдаңыз. Негізгі қарыз неғұрлым ерте азайса, соғұрлым көп ақша үнемдейсіз.

Қай тәсілді таңдаған жөн?

Алдымен мақсатыңызды анықтаңыз:

  • Ай сайынғы төлем кемігенін қалайсыз ба? Банктердің ұсыныстарын салыстырыңыз не мерзімін азайту үшін ерте төлем жасаңыз.
  • Ай сайын азырақ төлегіңіз келе ме? Қайта қаржыландыру не төлемін азайта отырып, ерте жабу мүмкіндігін қарастырыңыз.
  • Ипотеканы төлеу қиындап кетті ме? Банкке жүгініп, кредиттің шарттарын өзгертуді сұраңыз.

Шешім шығармай тұрып банктен жаңа кестені есептеп беруін сұраңыз. Бүкіл пайыз бен қосымша шығынды ескере отырып, ай сайынғы төлем мен жалпы соманы салыстырыңыз. Кейде ай сайын аз төлеймін деп ұзақ әрі көп шығындалуыңыз ықтимал.

Пайдалы материалдар:
Жалға алушыны пәтерге тіркеу қауіпсіз бе
«7-20-25» ипотекасы: биылғы соңғы транш бөлінді
30 миллиондық ипотека: ай сайын қанша төлеу керек