Тамызда тұрғын үй нарығында бірқатар маңызды өзгеріс болды: жалға алу ақысы айтарлықтай өсті, көптен күткен ипотекалық бағдарлама іске қосылды, сондай-ақ тұрғын үй кезегінде тұрғандар мен баспана иелеріне қатысты жаңа ереже пайда болды. Ең маңызды жаңалықтарды жинадық.

Баға: Алматыда түсіп, Астанада өсіп жатыр

Тамызда екінші нарықтағы тұрғын үйдің орташа бағасы айтарлықтай өзгерген жоқ — бар болғаны 0.1% төмендеді. Жыл басынан бері пәтерлер 2%, ал бір жыл ішінде 6% қымбаттаған.

Алматы мен Астанада баға әртүрлі. Қаңтардан бері елордадағы тұрғын үй 5.3% қымбаттаса, Алматыда 1.4% арзандаған. Бір жылда айырмашылық мынадай: Астанада +13.5%, Алматыда +1.9%.

Екінші нарықтағы ең қымбат баспана әлі Алматыда — 793 630 тг/ш.м.
Астанада 1 шаршы метр орта есеппен 602 443 теңге, Шымкентте — 473 235 теңге тұрады.

Ең арзан тұрғын үй Қызылорда, Ақтөбе және Таразда: 260-320 мың тг/ш.м.

Жалға алу ақысы күрт өсті

Қазақстанда пәтер жалға алу айтарлықтай қымбаттады: бір айда мөлшерлеме 10–13% өсті. Ең қатты қымбаттағаны — екі бөлмелі пәтер. Олардың бағасы орта есеппен 13% өскен. Зерттеудегі 19 қаланың барлығында баға өскен.

Астана мен Алматыдағы жалға алу ақысы бір-біріне жақындады. Бір бөлмелі пәтер бойынша Астана бірінші орынға шықты: 250 мың теңге, ал Алматыда — 230 мың теңге. Ал екі және үш бөлмелі пәтердің құны екі қалада бірдей — 350 және 500 мың теңге.

Кей өңірде өсім айқын байқалды. Павлодарда бір бөлмелі пәтерді жалға алу ақысы шамамен 29%, Көкшетауда үш бөлмелі пәтер 30%, ал Қарағандыда бір және үш бөлмелі пәтер 20–22% қымбаттады.

Жалға алу ақысы арзандаған жалғыз қала — Қонаев. Мұнда бір бөлмелі пәтер 10 мың теңгеге арзандап, орташа бағасы 140 мың теңгені құрады.

«Ұмай» ипотекасы қайта іске қосылды

Екі жылдық үзілістен кейін жұмыс істейтін әйелдерге арналған «Ұмай» ипотекалық бағдарламасы қайта іске қосылды. Бағдарлама бойынша салынып жатқан немесе дайын тұрғын үйді сатып алуға болады. Бірақ үй 2016 жылдан кейін салынған болуы керек.

Негізгі шарттары:

  • мөлшерлеме — 14.8%-дан бастап, ЖТСМ — 16.3–16.8%;
  • бастапқы жарна — өңірлерде 15%-дан бастап, Алматы мен Астанада 20%;
  • несие — 50 млн тг;
  • табыс — 1.25 млн теңгеден аспауы қажет.

Маңызды: бастапқы жарнаны өз қаражатыңыздан төлеуіңіз қажет. «Отбасы банкіндегі» жинақты, оның ішінде зейнетақы қорындағы қаражатты пайдалануға болмайды.

Бағдарламаның алғашқы 9 млрд теңгелік траншы бір күнде бітіп қалды. Жалпы бағдарламаға 45 млрд теңге бөлінеді.

Тұрғын үйді міндетті сақтандыру — жаңа жоспарлар

Қазақстанда тұрғын үйді жер сілкінісінен, су тасқынынан және орман өртінен міндетті сақтандыру мәселесі қайта талқыланып жатыр. Жылдық сақтандыру жарнасы өңір мен қауіп деңгейіне қарай 1000-20 000 теңге аралығында болуы мүмкін. Төтенше жағдай кезінде төлем жарнаның 500 еселенген мөлшеріне дейін жетеді.
Билік заң жобасын жыл аяғына дейін қоғам талқысына шығаруды жоспарлап отыр.

Жылжымайтын мүлік иелері декларация туралы ескерту алды

15 қыркүйекке дейін 2025 жыл үшін 270.00 декларациясын тапсыру қажет, егер сіз:

  • жылжымайтын мүлік сатып, одан табыс тапсаңыз;
  • құны 78.6 млн теңгеден асатын мүлік сатып алсаңыз;
  • шетелде жылжымайтын мүлікке немесе басқа активтерге иелік етсеңіз.

Салық салынса, оны 25 қыркүйекке дейін төлеу керек. Тек пәтердің болуы декларация тапсыруды міндеттемейді.

Тұрғын үй кезегінде тұрғандар үшін ереже өзгерді

Әлеуметтік тұрғын үйді үлестіру ережесіне маңызды өзгеріс енді:

  • Адамның пәтердегі үлесі 50% немесе одан көп болса, ол тұрғын үй кезегіне тұра алмайды. Кезекке тек 50%-дан аз үлесі бар адамдар тұра алады: ⅓, ¼ және одан аз.
  • Отбасы мүшелерінің тізімі кеңейді. Өтініш берушіге ата-анасын, ата-әжесін және немерелерін қосуға болады. Бұл берілетін тұрғын үйдің ауданын ұлғайтуы мүмкін.
  • Бөлме санына қатысты норма пайда болды: ерлі-зайыптыларға — бір бөлме, жынысы бірдей екі отбасы мүшесіне — екеуіне бір бөлме, ал жынысы әртүрлі отбасы мүшелеріне — жеке бөлме беріледі.
  • Белгілі бір квота бойынша үміткерлер болмаса, тұрғын үй басқа кезекте тұрғандарға беріледі.
  • Билік ауылдық жерде пәтерлерді автоматты түрде емес, өтініш бойынша үлестіреді.

Астанада тіркеуге отыруға шектеу енді

Елорда билігі тұрғын үй ауданына қатысты жаңа норманы енгізді — бір адамға 15 шаршы метр. Мысалы, ауданы 60 шаршы метр пәтерге төрт адамнан артық тіркеуге болмайды.

Бұл талап тұрғын үй иесінің отбасы мүшелері мен жақын туыстарына қолданылмайды — оларды пәтердің ауданына қарамастан тіркеуге болады.

Бұл ереже әсіресе тұрғын үйін жалға беретін немесе таныстарын уақытша тіркейтін адамдар үшін маңызды. Үкімет осындай шектеуді Алматыда енгізу мәселесін талқылап жатыр.

Алматыда үй маңындағы тұрақ тегін болады

Көппәтерлі тұрғын үйдің тұрғындары үйден 500 метр радиуста орналасқан коммуналдық тұраққа тегін абонементті бір жылға рәсімдей алады. Абонементті тұрғын үйдің иелері де, жалға алушылары да ала алады. 

Енді аулаға шлагбаум орнату қиындайды

Алматыда шлагбаум орнату ережесі жаңарды. Жер телімі ортақ пайдалануға жататын болса, аудан әкімдігінің келісімі қажет. Ал егер жер үйдің ортақ мүлкі саналса, үй иелерінің кемінде үштен екісі қолдаса, жеткілікті. Жедел жәрдем, өрт сөндіру және апаттық қызмет көліктері үшін тәулік бойы кіріп-шығатын жол ашық болуға тиіс.

Пайдалы материалдар:
«30/70» ипотекасы: 2026 жылы қалай жұмыс істейді
Нотариуссыз мәміле рәсімдеп, 50 мың теңге үнемдеудің жолы