Қазақстандағы мүлік салығы: кім жеңілдік алады

2026 жылдың 1 қазанына дейін пәтер, жер үй, гараж, саяжай немесе жер телімі бар азамат 2025 жыл үшін мүлік салығын төлеуге тиіс. Бірақ кейбіреулер бұл салықтан толық босатылады, ал біреулер заңдағы жеңілдіктің арқасында аз төлейді.
Жеңілдік кімге берілетінін және салық қалай есептелетінін түсіндіреміз.
Қандай мүлікке салық төленеді
Жеке тұлға екі түрлі салық төлейді:
- жылжымайтын мүлік;
- жер телімі.
Жер үйіңіз болса, салық үйдің өзіне де, жерге де салынады. Екеуін бірге төлейсіз.
Салық мына мүліктерге салынады:
- пәтер,
- жер үй,
- жатақханадағы бөлме,
- саяжай,
- гараж бен тұрақ орны,
- шаруашылық құрылыс ,
- жер телімі.
2026 жылы мүлік салығын қашан төлеу керек
Салықты 2026 жылдың 1 қазанына дейін төлеу қажет.
Кешіктірсеңіз, өсімпұл қосылады.
Маңызды: егер салық берешегі ұзақ уақыт өтелмесе, билік оны өндіріп алуы мүмкін. Мысалы, банк шотындағы қаражатты шешіп алады, шоттарға немесе мүлікке тыйым салынады. Қарыз көп болса, шетелге шығуға шектеу қойылуы ықтимал.
Кім салық төлемейді
Мүлік салығын мүлде төлемейді:
- жетім балалар;
- ата-анасының қамқорлығынсыз қалған 18 жастан аспаған балалар.
Кім жеңілдікпен төлейді
Кейбіреулерге жеңілдік бар.
Маңызды: жеңілдік салықты толық алып тастамайды. Ол салық есептелетін мүліктің құнын азайтады.
Мүліктің құны белгіленген шектен аспаса, салық төленбейді. Асып кеткен жағдайда тек шектен асқан сомаға салық салынады.
Жеңілдік — 1000 АЕК
2025 жылғы салық бойынша бұл — 3 932 000 теңге.
Мүліктің құны бұл сомадан аспаса, салық төлеудің қажеті жоқ. Одан жоғары болса, тек бұдан асқан бөлігіне салық салынады.
Кім жеңілдік ала алады:
- жалғыз тұратын зейнеткер;
- «Алтын алқа» алқасымен марапатталғандар;
- Батыр ана;
- «Ана даңқы» орденімен марапатталғандар;
- Кеңес Одағының Батыры;
- Социалистік Еңбек Ері;
- «Халық қаһарманы» және «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарының иегері;
- Даңқ орденінің толық иегерлері;
- «Отан» орденімен марапатталғандар.
Жалғыз тұратын зейнеткерлер жеңілдіксіз салық төлеп жатады. Жеңілдік автоматты түрде берілмесе, салық органына жүгініп, қайта есептеуге болады.
Жеңілдік — 1500 АЕК
2025 жылғы салық бойынша бұл — 5 898 000 теңге.
Мүліктің құны бұл сомадан аспаса, салық төлеудің қажеті жоқ. Одан жоғары болса, тек бұдан асқан бөлігіне салық салынады.
Кім жеңілдік ала алады:
- мүгедектер;
- Ұлы Отан соғысының ардагерлері;
- ҰОС ардагерлеріне теңестірілгендер;
- Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі немесе мінсіз қызметі үшін КСРО орденімен және медалімен марапатталған азаматтар.
Жеңілдік есепке алынбаса не істеу керек
Жеңілдік алуға құқылы бола тұра, салық толық көлемде есептелсе, қайта есептеу үшін өтініш бере аласыз.
Өтінішті:
- мүлік орналасқан жердегі салық органына;
- e-Otinish сервисі арқылы беруге болады.
Өтініште мүліктің мекенжайын және жеңілдік алуға негіз болатын мәліметті жазу қажет.
Салық қалай есептеледі
Салықты өзіңіз есептемейсіз. Оны салық органдары есептейді.
Есептеу кезінде мыналар ескеріледі:
- мүліктің ауданы,
- бір шаршы метрдің базалық құны,
- өңір,
- ғимараттың тозу деңгейі,
- аймақтық коэффициент ,
- объектінің мақсаты,
- АЕК мөлшері.
Тұрғын үйдің нарықтағы бағасы емес, мемлекеттік бағалау құны есепке алынады. Ол әдетте нарықтағы бағадан әлдеқайда төмен болады.
2026 жылы сән-салтанат салығын төлеу керек пе
2026 жылдан бастап билік құны 450 миллион теңгеден асатын қымбат жылжымайтын мүлікке жоғары салық енгізді. Бірақ биыл бұл норма қолданылмайды.
Себебі биыл халық 2025 жыл үшін салық төлейді, ал ол бұрынғы ереже бойынша есептеледі.
Жоғары мөлшерлеме 2026 жыл үшін есептелетін салыққа ғана қатысты.
Жалпы құны 450 миллион теңгеден асатын жылжымайтын мүлік иелері бұл салықты алғаш рет 2027 жылдың 1 қазанына дейін төлейді. Белгіленген шектен асатын құнға 2% мөлшерлеме қолданылады.
Сән-салтанат салығы 2027 жылдан бастап салынады
Қызық болуы мүмкін:
«Ұмай» ипотекасы тамызда іске қосылады
2026 жылы тұрғын үй көмегін қалай алуға болады: не өзгерді
Екінші пәтерге ипотека рәсімдеуге бола ма
Krisha.kz материалынан дәйексөз келтіру үшін редакциядан рұқсат алу қажет. Krisha.kz материалын пайдаланғанда бірінші абзацта міндетті түрде сілтеме болуы керек!