Қазақстанда ескі пәтер иелерінің кооперативін жаңа форматқа көшіру процесі аяқталайын деп қалды. Билік бұған бір жыл уақыт берген.

ПИК жаңа статуспен қайта тіркеуден өтпесе, жабылады, ал тұрғындар қызмет ала алмай қалуы мүмкін.

Не өзгергенін және қазір не істеу керегін анықтайық.

ПИК жүйесі неге өзгерді

2025 жылғы 17 қыркүйектен бастап ПИК-тің статусы өзгерді. Бұрын олар үйді басқаратын, енді сервис субъектісі атанды.

Қарапайым тілмен айтқанда:

  • ПИК бұрын үйді басқарды;
  • енді тұрғындар басқаруға тиіс;
  • ПИК тек жұмыс орындаушы ретінде қалады.

Қайта тіркеу деген не

Қайта тіркеу — ескі кооперативтерді жаңа форматқа көшіру. Бұл 1997 жылдан бастап құрылған барлық кооперативке қатысты.

Қайта тіркеусіз кооператив заңды түрде жұмыс істей алмайды, жүйеден шығып қалады. Тіпті сот таратып жіберуі мүмкін.

Қайта тіркеуден қалай өтуге болады

Процедура өте қарапайым. ХҚКО-ға барып мына 3 құжат тапсыру керек:

  1. Қайта тіркеу туралы өтініш.
  2. Бастамашыл тұрғындар тобының хаттамасы.
  3. Мемлекеттік баж төленгені туралы түбіртек — 0.5 АЕК (2026 жылы 2162 теңге).

Бастамашыл топты тұрғындар құрады. Оған кемінде екі үйдің өкілі кіре алады, олар жалпы жиналыста сайланады.

Мерзімі: қашанға дейін үлгеру керек

Негізгі шектеу — 2026 жылғы 16 шілде. «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңға өзгеріс енгеннен кейін (16.07.2025) кооперативтерде жұмысты бейімдеп, құжатты рәсімдеуге бір жыл уақыт болды.

Қандай басқару түрлері қалады

Үйді тек мыналар басқара алады:

  1. МИБ — көп үйге жарамды. Бұл — мүлік иелерінің бірлестігі.
  2. Тікелей бірлесіп басқару (ТББ) — 36 пәтерден аспайтын үйлер үшін. Мұнда тұрғындар үйді заңды тұлғасыз өздері басқарады.

Үйде бұрын ПИК болса, енді тұрғындар жиналыста (51% дауыс жинау арқылы) МИБ немесе ТББ сияқты басқару түрін таңдауы керек. Содан кейін ғана қызмет көрсететін ұйымдарды (ПИК немесе басқарушы компания) жалдай алады.

ПИК қайта тіркеуден өтпесе не істеу керек

Мұндай жағдайда салдары мынадай болады:

  • тұрғын үй инспекциясы ПИК-ті сотқа береді, кооператив жабылады;
  • үйді басқаратын жүйе қалмайды;
  • үй уақытша басқарушы компанияның қарамағына өтеді.

Ол тұрғындар МИБ немесе тұрақты басқарушы ұйымды таңдағанға дейін жұмыс істейді.

ПИК-тің міндеттері

Негізгі функциялары:

  • меншік иелерінің тізімін жасау;
  • жиналыс ұйымдастыру;
  • тұрғындардың шешімін орындау;
  • смета мен есептерді дайындау;
  • жарналарды бақылау;
  • мердігерлермен келісімшарт жасасу;
  • лифт, жылу жүйесі және инженерлік желілерді қадағалау;
  • тұрғындарға ақпарат беру.

Жаңа форматқа көшудегі қиындықтар

Жаңа талап бойынша ПИК төрағасында міндетті түрде қызмет көрсететін үйлердің бірінде пәтері немесе коммерциялық мүлкі болуы керек.

Бұл шарт жиі сәйкес келмейді. Соның салдарынан кооперативтер үйлерді «алмастыруға» мәжбүр.

Заңгерлердің айтуынша процесс баяу жүріп жатыр және реформа қиындық туғызып отыр. Кооперативтердің шамамен 20 %-ы ғана қайта тіркеуден өтеді, қалғандары қайта құрылуы мүмкін деген болжам бар.

Есте сақтайтын ең маңызды нәрселер

  • ПИК енді үйді басқара алмайды. Ол тек МИБ пен ТББ құзырында.
  • Ескі ПИК 16 шілдеге дейін қайта тіркеуден өтуі керек, әйтпесе жабылуы мүмкін немесе жаңадан құрылады.
  • Тұрғындардың үйді басқарудағы құзыреті артты. Барлық шешім жиналыста қабылданып, хаттамаға енгізілуі керек.

Пайдалы материалдар:
Шатырдан су ақты: не істеу керек, қайдан ақша аласыз
Қазақстандағы тұрғын үй кезегі: сұрақтарға жауап
Жалға алушы төлемей жатыр: не істеу керек
Ипотека бойынша екі мөлшерлеме: 1 шілдеден бастап жаңа ереже күшіне енеді
2026 жылы нотариуста мәміле жасау қанша тұрады