Қазақстанда тұрғын үй бағасы төмендемейді. Бұған бірнеше себеп бар, ең бастысы — жоғары сұраныс. Елде сұраныс тұрақты түрде жоғары.

Бұл туралы үкіметтегі брифингіде Отбасы банк басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимова мәлімдеді.

Бағаның өсуіне демография себеп болып отыр

Тұрақты сұраныстың басты себептерінің бірі — 2000 жылдардағы демографиялық өсім.

Қазақстанда 2000 жылы 222 мың бала дүниеге келсе, 2007 жылы бұл көрсеткіш 322 мыңға жеткен. Қазір сол буын тұрғын үй нарығына шығып жатыр.

— 2000 жылдардың басында туған адамдар қазір шамамен 26–27 жаста. Көбі отбасы құрып, жеке баспана іздей бастайды. Дәл осы фактор алдағы жылдары сұранысты жоғары деңгейде ұстап тұрады. Әсіресе 2026–2027 жылдары нарыққа бір мезетте көп жас сатып алушы шығады, — деп түсіндірді Отбасы банк басшысы.

Неке мен жаңа отбасы да сұранысты арттырады

Тұрғын үйге сұраныстың жоғары екенін басқа көрсеткіштерден көруге болады. Қазақстанда некеге отыратындардың саны жыл сайын 120–130 мыңға жетеді.

Ләззат Ибрагимованың айтуынша жаңа отбасы құрғандар жеке баспана (сатып алу немесе жалға алу) іздей бастайды. Сондықтан баға өссе де, халық пәтер сатып алуды тоқтатпайды.

Құрылыс сұранысқа ілесе алмай жатыр

Елде тұрғын үй құрылысының көлемі жыл сайын артып келеді. Былтыр құрылысшылар 20.5 млн шаршы метр тұрғын үй салды. Бұл — 150 мыңнан астам пәтер. Дегенмен мұндай көлемнің өзі нарықтағы сұранысты толық жаба алмай отыр.

Мемлекет жеке құрылысшылар қоятын бағаға араласа алмайды

Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың айтуынша мемлекет жеке құрылыс компанияларының баға саясатына араласа алмайды. Сондықтан нарықтағы пәтер бағасын құрылыс салушылар қояды.

Мемлекеттің қатысуымен салынатын әлеуметтік тұрғын үй есепке алынбайды. Мұнда баға өзгермейді және нарықтағы бағадан әлдеқайда төмен (1 шаршы метр үшін 350 мың теңге).

Мемлекеттік бағдарламалар бағаны өсірмейді

Ләззат Ибрагимова мемлекеттік бағдарламалар тұрғын үй бағасын көтермейді, керісінше, халыққа үнемдеуге мүмкіндік береді деді.

Екінші деңгейлі банктердегі ипотека мөлшерлемесі 22–25 %-ға дейін жетуі мүмкін, ал Отбасы банкте ол айтарлықтай төмен.

Сондықтан мемлекеттік бағдарламалар тұрғын үйді қолжетімді етеді, бірақ бағаның өсуіне себеп болмайды.

Бағаға не әсер етеді

Спикерлердің айтуынша тұрғын үй құнына бірнеше фактор әсер етеді:

  1. Құрылыс материалдарының бағасы.
  2. Импортталатын материалдарға тәуелдік.
  3. Логистика.
  4. Құрылыс саласындағы жалақы деңгейі.
  5. Қосымша шығындар.

Сарапшылардың пікірінше елде құрылыс материалдарының өндірісі дамып, импортқа тәуелдік азайса, бұл болашақта құрылыс құнына әсер етуі мүмкін.
Бірақ бұл ұзақ мерзімді фактор және жағдайды жылдам өзгертпейді. Сондықтан тұрғын үй бағасы төмендемейді.

Пайдалы материалдар:
«Ұмай» және «Жасыл ипотека» қашан іске қосылады
«Наурыз» ипотекасы: қалай өтінім беруге болады
Биыл мемлекет беретін пәтерді қалай алуға болады