Кейде түбіртекте түсініксіз жаңа төлем пайда болады, төраға ақшаны жеке картасына аударуды сұрайды, ал шығын туралы сұраққа: «Мұны білудің қажеті жоқ» деп жауап береді.
Алайда ПИК, МИБ немесе басқарушы компания өз бетінше жаңа ереже ойлап таба алмайды. Маңызды шешімдерді үй иелері жалпы жиналыста қабылдайды.

Қандай талаптарға қарсылық білдіруге болатынын және мұндай жағдайда не істеу керегін қарастырайық.

1. «Бізде жаңа төлем пайда болды»

Түбіртекте кенеттен жаңа сома пайда болды, бірақ оның қайдан шыққанын басқарушылар түсіндірмейді.

Не істеу керек: үй иелері бұл төлемді бекіткен жалпы жиналыстың хаттамасын сұраңыз. Мұндай шешім қабылданбаған болса, басқарушы бұл төлемді қоса алмайды.

Маңызды: үйді басқаратын ең жоғарғы орган — МИБ немесе ПИК төрағасы емес, үй иелерінің жалпы жиналысы. Қандай қызметтердің үйге қажет екенін және олар үшін қанша төленетінін тұрғындар шешеді. Шешім хаттамамен рәсімделеді.

2. «Сіздерге есеп қажет емес»

МИБ немесе ПИК үйді күтіп-ұстауға ақша жинайды. Сондықтан меншік иелері бұл қаражаттың қайда жұмсалғанын білуге құқылы.

Басқарушылар:

  • ай сайынғы есепті — келер айдың 20-сына дейін;
  • жылдық есепті — келер жылдың 1 сәуіріне дейін ұсынуға тиіс.

Не істеу керек: есепті және шығындарды растайтын құжаттарды сұраңыз. Басқарушы есеп бермесе, тұрғын үй инспекциясына жүгінуге болады. Бұл талапты бұзғаны үшін 50-100 АЕК, яғни 216 250–432 500 теңге айыппұл салынады.

3. «Мердігерлер — сіздердің шаруаларыңыз емес»

МИБ шатырды жөндеуге, құбырларды ауыстыруға немесе басқа жұмыстарға ақша жинады, бірақ жұмысты кім орындағанын және қанша ақша төленгенін айтқысы келмейді.

Жөндеу жұмыстары үй иелерінің қаражаты есебінен төленсе, тұрғындар не жасалғанын, оны кім орындағанын және жұмыстың қанша тұратынын білуге құқылы.

Не істеу керек: мердігермен жасалған келісімшартты, сметаны және орындалған жұмыстар актісін сұраңыз. Ірі сома болса немесе шығындар жиналыста талқыланған сомадан өзгеше болса, құжаттарды міндетті түрде талап еткен жөн.

4. «Ақшаны менің картама аударыңыз»

Төраға ақшаны қолма-қол беруді немесе жеке картасына аударуды сұрай ма? Төлеуге асықпаңыз.

Үй иелерінің қаражаты үшін үйдің ресми шоттары болуы керек:

  • ағымдағы шот — қарапайым шығындарға;
  • жинақ шоты — күрделі жөндеу жұмыстарына.

Төлемнің нақты негізі және ресми деректемелері болуға тиіс.

Не істеу керек: үйдің есепшотының деректемесін және сізден ақша талап етуге негіз болатын құжатты сұраңыз. Төрағаның жеке картасына ақша аудару — төлем жинаудың қалыпты тәсілі емес.

16 пәтерден аспайтын үйлердегі тікелей бірлесіп басқару (ТББ) жағдайында жеке шот ашу міндетті емес.

5. «Шатырды өздеріңіз жөндеңіздер»

Үстіңгі қабаттағы пәтердің төбесінен су ағып жатыр, ал сізге: «Бұл сіздің мәселеңіз, өзіңіз жөндеңіз» дейді.

Бірақ шатыр — үйдің ортақ мүлкі. Оның жағдайына тек пәтерін су басқан тұрғын емес, барлық меншік иесі жауап береді.

ПИК, МИБ немесе басқарушы компания үйдің жағдайын бақылап, жөндеу жұмыстарын ұйымдастыруға тиіс.

Барлығы жұмыстың көлеміне байланысты:

  • шағын шығындарды ағымдағы жинақ есебінен жабуға болады;
  • ірі жөндеу жұмыстарын күрделі жөндеуге арналған жинақ қаражаты есебінен жүргізуге болады;
  • қаражат жеткіліксіз болса, мемлекеттік жаңғырту бағдарламасын қарастыруға болады: үй бюджет қаражаты есебінен жөнделеді, ал тұрғындар жұмысқа кеткен ақшаны бөліп төлеп қайтарады.

Не істеу керек: мәселені фото немесе басқа жолмен тіркеп, ПИК-ке немесе МИБ-ке өтініш беріңіз және жөндеу жұмыстарын ұйымдастыруды талап етіңіз. Басқарушы әрекет етпесе, тұрғын үй инспекциясына жүгініңіз.

Ең бастысы
Егер ПИК немесе МИБ сізден қандай да бір нәрсе талап етсе, бірден төлеуге асықпаңыз. Алдымен сізден ақша талап етуге негіз болатын құжатты сұраңыз: жалпы жиналыстың хаттамасы, смета, келісімшарт немесе есеп. Мұндай құжат жоқ болса, жағдайды анықтап, талаптың заңдылығын тексеруге негіз бар.

Пайдалы материалдар:
Тұрғын үй нарығындағы жаңалықтар
Қазақстанда тұрғын үй мәмілесін жергілікті нотариус рәсімдейді
«Ұмай» ипотекасы тиімді ме: артықшылығы мен кемшілі
Пәтерді қалай қауіпсіз жалға беруге болады
Көрші ереже бұзса қайда шағымдануға болады