Отбасы банк тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың құжаттарын тексеріп, даулы жағдайларды қайта қарап жатыр. Бұған дейін банк пәтерде немесе үйде шағын үлесі бар адам жеңілдікті ипотека рәсімдеу немесе жалға берілетін тұрғын үй алу құқығынан айырылмайтынын хабарлады.
Толық ақпарат: Пәтер кезегі және пәтердегі үлес: кім кезектен шықпайды

Енді тұрғын үй кезегінен шығаруға себеп болмайтын басқа жағдайлар белгілі болды.

Тұрғын үй кезегінен кім шықпайды

  • Тіркелмегендер

Мысалы, кезекте тұрған адам тіркелген жерін ауыстырған немесе уақытша тіркеусіз қалған.
Мұндай жағдай оқу немесе жұмыс үшін басқа қалаға көшкен балалар үйінің тәрбиеленушілері арасында жиі кездескен.

Шешім
Тұрғын үй үлестіргенде адамның қазіргі тіркелген жері емес, кезекке тұрған өңірі ескеріледі. Жетім балалар өздері есепте тұрған өңірде мемлекеттік қолдау алады.

  • Пәтер немесе үйдегі үлес

Кезекте тұрған адамның тұрғын үйде шағын үлесі бар. Мысалы: 1/4, 1/5, 1/7 және т. б.
Бұл мына жағдайларға қатысты:

  • ата-анасының жекешеленген пәтеріндегі үлес;
  • мұрагерлік арқылы қалған шағын үлес.

Шешім
2026 жылғы ақпаннан бастап үлестің болуы кедергі емес.
Үлесі барлар мыналарды ала алады:

  • жалға берілетін тұрғын үй;
  • жеңілдікті ипотекалық несие.

  • Несиеге берілген тұрғын үйден бас тарту

Кезекте тұрған адам несиеге немесе жалға берілетін тұрғын үйден бас тартып, әкімдікпен жасаған келісімшартты бұзса, жүйе оны соңғы 5 жылда тұрғын үйі болды деп есептеп, статусын тоқтататын.

Шешім
Ол бұл тұрғын үйде тұрмаған болса және келісімшарттың бұзылғаны туралы ресми келісім болса, ол қайтадан тұрғын үй кезегіне тұра алады.

  • Табыстың жеткіліксіздігі

Кейбір кезекте тұрған азаматтың (жетім балалар, мүгедектігі бар адамдар) жақын туысы немесе ипотека бойынша бағалаудан өтуге жеткілікті табысы болмайды.

Шешім
Олар:

  • табысты растамай бағалаудан өте алады;
  • екі адамнан аспайтын қосалқы қарыз алушы-кепілгер қоса алады.

Отбасы мүшелерінің табысы тексерілмейді.

  • Саяжай бар

Бұрын тұрғын үйге жапсыра салынған бау-бақша үйі тұрғын үй деп есептеліп, мемлекеттік қолдаудан бас тартатын.

Шешім
«Бау-бақша шаруашылығына» арналған жер теліміндегі баспана тұрғын үй деп танылмайды және кезекке тұруға кедергі келтірмейді.

  • Деректегі қателер

Кейде деректерді қолмен жазғанда кезекке басқа адам кіріп кететін. Мысалы, қамқоршының орнына қамқорлықтағы адам немесе ата-ананың орнына бала тіркелген.

Шешім
Мұндай қателерді өтінім беріп, әкімдікке хат жазып немесе сот шешімі негізінде түзетуге болады.

  • Отбасы құрамындағы «артық» адам

Отбасы құрамына бөгде адамдар жазылғанын анықтадыңыз.

Шешім
Кезекте тұрған адаммен туыстық қатынасы жоқ тұлға өтінім мен растайтын құжат болса отбасы құрамынан шығады.

  • Облыс немесе қала атауы өзгерді

2022 жылғы әкімшілік реформа нәтижесінде кезекке қою өңірі туралы кейбір дерек ескірді. Кейбір өңірде қалалар мен ауылдардың шекарасы мен атауы өзгерді.

Шешім
Кезекте тұрған адам өтінім беру арқылы кезекке қою өңірін түзете алады.

  • Шетелдегі балалар

Шетел азаматымен некеге тұрғанда немесе балалар шетелге көшкенде жүйедегі мәлімет нақты жағдайға сай келмей қалған жағдайлар жиі кездескен.

Шешім
Шетел азамат саналатын жұбайы, сондай-ақ Қазақстаннан тыс жерде тұратын балалар түгендеу барысында отбасы құрамынан шығуы мүмкін.

  • Мәліметтер ескірді

Кezekte.kz жүйесіндегі ескі деректер бойынша тұрғын үй үлестіру қатесі (мысалы, іс жүзінде үлкен емес отбасыға пәтер беру). Ескі база бойынша тұрғын үй үлестіпу процесі өте ұзақ болатын.

Шешім
Билік жалға және несиеге берілетін тұрғын үйді тек түгендеуден өткен кезекте тұрған азаматтар арасында үлестіреді.

Нені білу маңызды

Отбасы банк барлық шешім заңнама аясында қабылданатынын және кезекте тұрған азаматтардың құқығын қорғауға бағытталғанын атап өтті.
Деректерді жаңарту жұмыстары жалғасып жатыр. Болашақта күрделі жағдайды қарау үшін жеке тұрғын үй комиссиясын құру мүмкіндігі қосылады.

Мәселелер не себепті туындады

Былтыр мамырдан бастап Отбасы банк тұрғын үй кезегін орталықтандырылған түрде жүргізе бастады. Тамызда әкімдіктер банкке 642 мыңнан астам кезекте тұрған азаматтың деректерін тапсырды, содан кейін дерекқорды кезең-кезеңмен түгендеу басталды.
Тексеріс барысында бұрын нақты реттелмеген жағдайлар белгілі болды: тіркелген жерді ауыстыру, қағаз есептен электронды жүйеге көшу кезінде деректердің жоғалуы, үлестің болуы, отбасы құрамындағы қателер, сондай-ақ жетім балалар мен мүгедектігі бар адамдарға қатысты күрделі жағдайлар.

Отбасы банк тұрғын үй кезегінен әділетсіз шығаруға жол бермеу үшін шешім қабылдады.