Отбасы банкіндегі депозитке аударылған зейнетақы қаражатының алты жылдық мерзімі болмайды. Енді салымшы алты жыл ішінде бұл ақшаны баспана алуға пайдаланбаса да, қаражат депозитте қала береді және БЖЗҚ-ға қайтпайды.
Бұған дейін басқаша еді: алты жыл өткен соң пайдаланылмаған зейнетақы қаражаты БЖЗҚ-ға қайтатын.

Krisha.kz Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінен ереже не үшін өзгергенін және оған не негіз болғанын сұрады.

Редакцияның сұрақтарына Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің Тұрғын үй қатынастары басқармасының басшысы Әсем Әлжанова жауап берді.

Маманның түсіндірмесі

— Отбасы банкіндегі депозитке аударылған зейнетақы қаражатына алты жылдық шектеу бар ма?
— Зейнетақы қаражатын пайдалану жөніндегі қолданыстағы ереженің 24-тармағына сәйкес ақша арнайы шотқа түскеннен кейін өтініш беруші алты жыл ішінде оның пайдалану мақсатын растауға тиіс. Ол қаражатты ипотека арқылы тұрғын үй сатып алу, басқа банктегі ипотеканы қайта қаржыландыру немесе үй салу, оның ішінде жер телімін сатып алу үшін тұрғын үй депозитіне аудара алады.

— Арнайы шот деген не?
— Бұл пайдалану мақсаты таңдалғанға дейін БЖЗҚ-дан ақша түсетін уақытша шот. Азамат қаражатты ережеде көзделген жеті тұрғын үй мақсатының біріне бағыттауы керек. Мысалы, Отбасы банкіндегі депозитке салуға, тұрғын үй сатушысымен есеп айырысуға немесе қолданыстағы ипотеканы өтеуге болады. Арнайы шотты екінші деңгейлі банкте немесе Отбасы банкінде ашуға болады. Мақсат таңдалғаннан кейін ақша тиіс бағытқа аударылады.

— Яғни, зейнетақы жинағының бір бөлігін депозитке аударып қойған болса, оны жинақтауға қатысты мерзім жоқ па?
— Иә, солай.

— Бұған дейінгі депозит үшін алты жылдық мерзім деген не?
— Ол кезде мерзім үш жыл еді және 24-тармақтың редакциясы басқаша еді. Онда депозит туралы нақты жазылған. Кейін мерзім алты жылға ұзарғанда, тұжырым да өзгерді. Сондықтан қазір алты жыл — арнайы шотқа қатысты мерзім.
Алты жыл — қаражаттың мақсатын анықтау қажет болатын ең ұзақ кезең. Ақшаны осы уақыт ішінде арнайы шотта ұстау міндетті емес, оны тіпті бір күннің ішінде депозитке аударуға болады.

— 2021 жылы зейнетақы қаражатын депозитке аударғандар 2027 жылы оны БЖЗҚ-ға қайтарудан қорықпаса болады ма?
— Бұл бағдарламаның операторы — Отбасы банк. Банк түсініктеме берді және ол дұрыс. Сондықтан азаматтар мерзімсіз жинақтауды жалғастыра алады.
Тұрғын үй құрылыс жинақ депозиті тек тұрғын үй сатып алуға арналған. Бұл ақшаны шешіп алуға немесе басқа жеке мақсаттарға жұмсауға болмайды.

6 жылдық мерзімнің болмауы нені өзгертеді

Көптеген қазақстандық зейнетақы қаражатын баспанаға біртіндеп жинау үшін депозитке аударған. Отбасы банкінің стандарт бағдарламалары бойынша пәтер құнының 50%-ын жинау қажет. Алайда мұндай соманы аз уақытта жинау оңай емес.

Қарапайым депозиттерде мерзім бойынша шектеу жоқ: 10, 15 жыл және одан ұзақ уақыт жинауға болады. Тіпті болашақта баспана сатып алу үшін алдын ала ашылатын балалар депозиті де бар.

Сондықтан зейнетақы қаражатына белгіленген 6 жылдық мерзім маңызды шектеу болды. Оның болмауы зейнетақы қаражатын 2021 жылғы желтоқсанда аударғандар үшін маңызды.

Бұрынғы түсіндірме бойынша бұл қаражаттың 6 жылдық мерзімі 2027 жылғы желтоқсанда аяқталуға тиіс еді. Енді Отбасы банк пен Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі алты жылдық мерзім аяқталды деп қаражатты БЖЗҚ-ға қайтарудың қажеті жоқ деді.

2027 жылдың желтоқсанында ереже қазіргідей болады және осы уақыт ішінде қайта өзгермейді деп үміттенеміз.

Пайдалы материалдар:
Қазақстанда пәтер сатып алғанда қалай қорғануға болады
Мүлік салығын 1 қазанға дейін төлеу керек